Loğusalık dönemi bir yandan bebeğinizin ihtiyaçlarını
karşıladığınız, öte yandan gebeliğe bağlı oluşan etkilerin silinmeye başladığı
bu dönemde çeşitli yakınmalarla başa çıkmaya çalıştığınız bir dönemdir. Her ne
kadar tümüyle seyreden bir gebelik ve gebeun loğusalığı da sıklıkla problemsuz
seyretse de aşağıdaki yakınma ya da belirtilerden birini gözlemlediğinizde
doktora başvurmalı ve gerekli tetkik ve tedavinin yapılmasını sağlamalısınız.

Aşağıda yaralan belirtiler sizde mutlaka normal dışı bir
durum varlığını göstermezler, ancak mutlaka doktor incelemesi gerektirirler.

Ateş

Vücut ısısı yükselmesi en az iki adet ölçümde vücut ısısının
38 derece ve üzerinde olmasıdır ve her zaman aydınlatılması gereken bir durumdur.
Loğusalıkta en sık ateş nedeni göğüslerin aşırı dolgun olmasıdır (süt ateşi,
loğusalık ateşi). Bunun dışında endomiyometrit (uterus ve uterus iç zarı
enfeksiyonu) ve idrar yolu enfeksiyonu loğusalıkta sıklıkla ateş yapan iki
enfeksiyon türüdür. Epizyotomi yarasının enfeksiyonu, sezaryen cilt ve cilt
altı yarası enfeksiyonu da ender olarak ateşe neden olabilirler. Ayrıca ateş,
loğusalıkta tesadüfen geçirmekte olduğunuz diğer bir enfeksiyonun (enflüanza,
üst solunum yolu enfeksiyonu gibi) belirtisi olabilir.

Karın acısı

Loğusalıkta karın acısının en sık görülen nedeni uterusun
"toparlanma" yani gebelik öncesi döneme geri dönme sürecinde
kasılması ve bunun anne tarafından "ağrı" olarak algılanmasıdır.
Bunun dışında endomiyometrit (uterus ve uterus iç zarı enfeksiyonu) ve idrar
yolu enfeksiyonu da karın acısı şeklinde belirti verebilir.

Aşırı kanama, pıhtı düşürme

Loğusalığın ilk günlerinde kanama normal kabul edilir. Ancak
günlük kanama miktarının normal regl kanamasından iki kat ya da daha fazla olması
mutlaka doktor değerlendirmesi gerektirir. Muhtemel neden plasentanın bir
parçasının uterus içinde kalması olabileceği gibi endomiyometrit (uterus ve
uterus iç zarı enfeksiyonu) de söz mevzusu olabilir.

Kötü kokulu ve/veya miktarca fazla akıntı

Loğusalık döneminde akıntı normal kabul edilir ve akıntının
nitelikleri loğusalığın dönemine göre değişkenlik gösterir. Loğusalık akıntısı
ya da "loşi" adı verilen bu akıntı gebedan sonraki 4-6 hafta boyunca
devam eden özel bir akıntı türüdür. Amacı uterusun içindeki "gebeliğe
bağlı kalıntıların" atılmasıdır. İlk günlerde kanama şeklinde olan bu
akıntı kısa zamanda pembeleşir, daha sonra rengi sararır ve nyet beyazlaşarak
loğusalık bittiğinde tümüyle biter. Gebelik öncesi dönemde fizyolojik (herhangi
bir problema bağlanmayan) akıntısı olan kadınlarda loğusalık bittiğinde bu
fizyolojik akıntı genellikle geri döner.

Loğusalık akıntısı özellikle sabah kalktığınızda daha fazla
olabilir. Bunun nedeni gece boyunca yatmaya bağlı olarak vajinada biriken
akıntının ilk ayağa kalktığınızda nispeten daha hızlı boşalmasıdır.

Yukarıdakilerden farklı özellikler taşıyan her akıntı doktor
tarafından değerlendirilmelidir. Kötü kokulu bir akıntı enfeksiyon
belirtisidir. Özellikle beraberinde karın acısı ve ateş gibi belirtiler de söz mevzusu
olduğunda sıklıkla endomiyometrit (uterus ve uterus iç zarı enfeksiyonu) söz mevzusudur.
Tek başına kötü kokulu akıntı basit bir basilyel vajinit belirtisi olabileceği
gibi epizyotomiyle normal gebe yapmış olan annelerde epizyotomi tamir edilirken
kanamanın görüş sahasını kapatmasını engellemek amacıyla vajinaya
yerleştirilmiş ve tamir sonrası çıkarılması unutulmuş bir tampon da söz mevzusu
olabilir. Köpüklü bir akıntı trikomonas enfeksiyonuna işaret ederken, peynir
kesiği gibi bir akıntı ve beraberinde vajina ve/veya vulvada kaşıntı sıklıkla
bir lida enfeksiyonuna işaret eder.

Bacaklardan birinde ya da ikisinde ağrı, kızarıklık, şişme

Gebelik dönemi özellikle toplardamarlarda pıhtı oluşumuna
zemin hazırlar ve bu risk loğusalığın ilk günlerinde devam eder. Derin ven
trombozu (DVT) (dokunun derinlerinde yar alan bir toplar damar içinde pıhtı
oluşumu) adı verilen durum kendini tıkanıklık oluşan bölgenin gerisinde
kızarıklık, ağrı, şişme ve bölgesel ısı artışı şeklinde belli eder. Bu
belirtilerin tümü birden oluşabileceği gibi özellikle zayıflamayın başında
yalnızca biri söz mevzusu olabilir.

DVT tedavi edilmediğinde toplardamar içinde oluşan trombüs
(pıhtı) yerinden kalkarak akciğer atardamarlarından birinin tıkanmasına neden
olabilir. Pulmoner emboli ("akciğer damarı tıkanıklığı") adı verilen
bu durum anne ölümlerinin başta gelen nedenlerinden biridir. Bu nedenle
yukarıdaki belirtilerin varlığında en kısa zamanda doktora başvurulmalı ve
tedaviye hemen başlanmalıdır.

Göğüslerde aşırı ağrı, ısı artışı, bölgesel kızarıklık

Göğüslerde emzirme döneminde çeşitli problemlar ortaya
çıkabilir. Bu problemlar basit bir angorjman ("dolgunluk") şeklinde
olabileceği gibi basillerin göğüs(ler)de enfeksiyon yapması (mastit) söz mevzusu
olabilir. Her iki durumda da göğüslerden birinde ya da ikisinde ısı artışı,
dolgunluk, ağrı ve vücut ısısında artış söz mevzusudur. Bunlara ek olarak göğüslerden
birinin diğerine göre çok daha ağrılı olması, o göğüs üzerinde "baş
vermiş" bir absenin ele gelmesi göğüs absesi düşündürür. Göğüs absesi
sıklıkla erken aşamalarında tedavi edilmemiş basit bir mastit sonucunda
gelişir.

Göğüslerin aşırı dolgunlaşması durumunda sıklıkla birkaç
tedbirle tedavi sağlanırken (yukarıdaki linke tıklayın), mastit durumunda
sıklıkla ilaç tedavisi gerekir. Abse ise cerrahi bir işlemle boşaltılması
gereken bir durumudur. Göğüs enfeksiyonu belirtilerinin erken tanınması ve
tedavisi abse gelişiminin önlenmesi açısından önemlidir.

Bariz tinsal değişiklikler

Loğusalık depresyonu anne tarafından her zaman fark
edilmeyebilir ve bu durumlarda ailenin diğer bireyleri ve sıklıkla kadının eşi
doktora başvurulması gereken durumları tanımalıdır.

Perine bölgesinde ağrı

Normal gebe yapmış ve özellikle de gebe esnasında epizyotomi
uygulanmış annelerin bu belirtiye çok duyarlı olmaları gerekir. Epizyotomi
tamir edildikten sonraki ilk saatlerde bölgede ortaya çıkan ağrı bir epizyotomi
hematomuna işaret edebilir (hematom: bölgede kan toplanması). Yine ilk günlerde
ortaya çıkan ağrı epizyotomi dehisansı (dehisans: dikişlerin açılması) ve/veya
epizyotomi yeri enfeksiyonuna işaret edebilir.

Epizyotomi ya da sezaryen dikişlerinde ağrı, akıntı, bölgede
kızarıklık

Bu belirtiler bölgesel bir enfeksiyona işaret edeler ve
doktor tarafından değerlendirilmelidirler.

Makattan kanama

Gebelik dönemi hemoroid (basur) oluşumu için zemin hazırlar
ve risk loğusalıkta da devam eder. Özellikle dışkının kanla boyalı olduğunun
görülmesi beraberinde ağrı olsa da olmasa da mutlaka doktor değerlendirmesi
gerektiren bir durumdur.

Değerlendirme gerektiren diğer belirtiler

İdrar yaparken yanma (idrar yolu enfeksiyonuna işaret eder),
idrar boşaltamama hissi (epizyotomi acısı idrarın tümüyle boşaltılmasını
engellediğinde bu his ortaya çıkabilir), halsizlik-uykuya eğilim-üşüme gibi
kansızlık belirtileri, gaz ya da dışkı kaçırma (gebeda perinenin ileri derecede
yırtılması neticesinde gaz ve dışkı tutucu mekanizmanın hasar görmesi) gibi
belirtiler doktor değerlendirmesi gerektiren diğer durumlardır.

Lohusalık Depresyonu

Gebedan sonraki ilk yıl içindeki doyumlu bir anne-çocuk
ilişkisi, çocuğun Sıhhatli tinsal gelişimi için kuşkusuz en önemli koşullardan
birisidir. İlişkinin bir tarafını oluşturan annenin mutlu ve huzurlu olması,
sözü edilen doyumlu beraberliğin vazgeçilmez bir unsurudur. Dolayısıyla bu
dönemde annenin tin sağlığının korunması ve gerekli desteğin sağlanması, hem
anne hem de büyümekte olan bebek için gereklidir. Gebe sonrası dönemde ani
değişen hormon düzeyleri, yaşamındaki büyük değişiklik ve sorumluluk, aile içi
ilişkilerin ve dengelerin yeniden kurulması gibi pek çok etken nedeniyle kadın,
tinsal açıdan etkilenmeye çok açıktır. Bu nedenle 2-3 hafta içinde
kendiliğinden geçen duygusal dalgalanmaların yanısıra ('lohusalık hüznü
(postparum blues)' - ilgili bölüme bakınız), 'TEDAVİ GEREKTİREN DEPRESYON'
boyutuna ulaşan tinsal bir bozukluk görülebilir. Lohusalık depresyonu olarak
adlandırılan bu durum psikiyatrik yardım almayı gerektirir. Yaklaşık olarak
yeni gebe yapmış her 10 anneden birinde görülür. Başlangıcı 'lohusalık hüznü'ne
benzer, ancak ondan daha ağır bir durumdur ve daha uzun sürer. Gebedan 1 ay
sonra aşağıdaki belirtiler hala mevcutsa ve annenin hayatını etkiliyorsa,