Profesörler, tehlikeli yaz ishaline yakalanmamak için menşei
bilinmeyen suların tüketilgöğüssi ve kişisel temizliğe dikkat edilmesi mevzusunda
uyarıyor.

 muhabirinin derlediği
bilgilere göre, yaz ishalleri, daha çok mikroplu suların içilmesi veya bu
sularla yıkanmış sebze ve meyvelerin tüketilmesi ile ortaya çıkıyor. İshal olan
insanlar bu mikropları dışkıları ile çevreye yayabiliyor. Doğada, özellikle
insan ve hayvan dışkılarıyla kirlenmiş sularda yaşayan, ishal nedeni olabilecek
çeşitli mikroplar bulunuyor. Bunlar özellikle durgun sularda, kanalizasyonun
karıştığı sularda, iyi ilaçlanmamış içme ve kullanma sularında, özellikle yaz
aylarında uzun süre canlı kalarak çoğalabiliyor. Bu suların içilmesi veya böyle
sularla bulaşık, sıcak ortamda beklemiş yemeklerin, örneğin çiğ sebzelerle
hazırlanmış salataların ve meyvelerin tüketilmesi sonucu ishal yapan mikroplar
ağız yoluyla alınarak insanların bağırsaklarına ulaşıyor. Bunların bir kısmı
bağırsak duvarında iltp oluşturarak, hem bağırsak hareketlerini arttırıyor, hem
de bağırsağa su ve iltbı hücrelerin geçişine neden oluyor. Bir kısmı da
bağırsakta iltp yapmadan, salgıladıkları zehir denilen zehirli maddelerin
etkisiyle su ve tuz geçişini artırmak suretiyle ishale yol açıyor.

İshallerin en ciddisi ve hayatı tehdit edeni ise kolera basilsinin
yaptığı ishal. Kalın bağırsakta ishale neden olan basillerin bir kısmı ve bazı
parazitler dışkının iltplı, sümüksü görünmesine, aynı zamanda bağırsak duvarını
da zedeleyerek damarların kanamasına neden oldukları için, kanlı olmasına da
yol açıyor. Dışkının böyle kanlı ve iltplı olması dizanteri olarak
adlandırılıyor. İshalle birlikte karın acısı, karında buruntu hissi, bazen
bulantı, iltplı durumlarda bunlara ilaveten ateş de görülebiliyor. Bunların
yanında aşırı su ve tuz kaybına bağlı olarak sinir sistemine ait kalp ritim
bozuklukları, böbrek yetmezliği, şuur bozuklukları gibi Zayıflamalarda
görülebiliyor.

İshal nedeniyle kaybedilen su ve tuzu geri koymak gerekiyor.
Bunun için pratik olarak bir litre kaynatılmış soğutulmuş suya 1 çorba kaşığı
şeker, 1 tatlı kaşığı sofra tuzu ve 1 çay kaşığı karbonat mevzularak hazırlanan
içeceğin tüketilmesi öneriliyor. 24 saatten fazla süren ishallerde en yakın sıhhat
merkezine başvurularak muayene ve tetkik olunması gerekiyor. Aşırı su ve tuz
kaybı, ağır dizanteri halleri, kolera şüphesi olan durumlarda hasta mutlaka
hastaneye yatırılarak öncelikle kaybedilen su ve tuzun yerine konması amacıyla
serum verilmesi tavsiye ediliyor. İshali olan kimselerin düzelene kadar posasız
ve yağsız yemeklar alması; kuru yemiş, çikolata, kızartmalar gibi yemekları
tüketgöğüssi gerekiyor. Yağsız makarna, pirinç pilavı, haşlanmış
patates-patates püresi, haşlanmış yağsız et ve tavuk, yağsız ızgara köfte
yenilmesine izin veriliyor. Bol miktarda sıvı alınması öneriliyor.